Aroma nedir ? Doğal ve sentetik (yapay) aromalar arasındaki farklar nelerdir?
Doğal aroma ve sentetik aroma arasındaki fark, aslında içeriğinden çok nasıl elde edildiği ile ilgilidir. Kimyasal yapıları bakımından genelde birbirinin ikizidir, ancak üretim süreçleri ve mevzuat açısından çok fark barındırırlar.
Benzer ama bir o kadar da farklı olan aromalar arasındaki temel farkları şu şekilde tanımlayabiliriz.
- Doğal Aroma: Üreticiler bu aromaları bitki veya hayvan kaynaklarından sağlar. Meyve, sebze, baharat ve hayvansal ürünler gibi kaynakları damıtma veya ekstraksiyon işlemlerinden geçirerek aroma molekülüne dönüştürürler.
- Sentetik Aroma: Uzmanlar, sentetik aromayı laboratuvar ortamında kimyasal sentez yoluyla elde eder. Kaynağı genellikle petrol türevleri veya buna benzer kimyasallardır. Bilim insanları doğal bir aromanın moleküler yapısını çözümleyerek onu labaratuvar ortamında bir dizi kimyasal reaksiyon sonucunda sıfırdan sentezler.
İşte bu aromalar arasındaki kafa karıştıran kısım da tam burasıdır. Çünkü kimyasal yapıları aynı ama aslında farklı olan iki ürün vardır.
Bir örnek vermek gerekirse, tarçına tadını veren veren Sinnamaldehid molekülüdür. Bu molekülün formülü hem doğada hem labaratuvar da aynıdır. Tarçın aromasının gerek saflığı gerekse maliyeti, doğal ve sentetik aromalar arasında inanılmaz fark yaratır.
Peki Neden Sentetik Aroma Kullanılıyor?
Gıda devleri neden sentetik aroma kullanmayı tercih ediyor? Bu sorunun aslında birçok sebebi var ama en önemli sebepleri sıralarsak;
- Sürdürülebilir: Mevsimler doğal bir kirazın tadını değiştirir, ancak laboratuvarlar kiraz aromasını her zaman aynı şekilde üretir.
- Raf Ömrü ve Stabilite: Doğal aromalar pişirme veya dondurma gibi işlemlerde bozulabiliyorken, sentetik olanlar bu işlemlere daha dayanıklıdır.
- Fiyatlandırma : Bir kilo doğal vanilya aroması yüzlerce dolara, sentetik vanilin bunun çok küçük bir kısmına mal olur.
- Çevresel Etki: Bazen doğal aroma üretimi (binlerce ağacı kesmeyi veya tonlarca su harcamayı gerektirdiğinden), laboratuvarda bir tüpte aroma üretmekten daha fazla çevre kirliliği yaratabilir.
Sonuç olarak; hem üretim süreci hem de sürdürülebilirlik kriterleri, bir aromanın doğal mı yoksa sentetik mi olacağını belirler.
